Mały ZUS plus pozwala przedsiębiorcy płacić składki społeczne liczone od dochodu, a nie od zryczałtowanej podstawy. Dla firm o niewielkich przychodach różnica bywa znacząca. Warunki są jednak dość ciasne i łatwo wypaść z ulgi przez nieuwagę.
Podstawa prawna
Ulgę reguluje art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne — emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Nie obejmuje składki zdrowotnej, którą liczy się na zasadach ogólnych, właściwych dla wybranej formy opodatkowania.
Kto może skorzystać
Trzeba spełnić łącznie kilka warunków:
- przychód z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 zł — jeżeli działalność była prowadzona krócej niż rok, limit przelicza się proporcjonalnie do liczby dni;
- działalność była prowadzona przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym;
- w poprzednim roku nie były rozliczane przychody z działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej przy jednoczesnym zwolnieniu z VAT;
- przedsiębiorca nie korzysta w danym roku z preferencyjnych składek dla nowych firm ani z ulgi na start.
Kiedy ulga nie przysługuje
Najczęstsza pułapka dotyczy byłego pracodawcy. Z małego ZUS plus nie skorzysta osoba, która wykonuje działalność na rzecz byłego pracodawcy, jeżeli w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywała na jego rzecz — w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy — czynności wchodzące w zakres tej działalności.
Ulga nie obejmuje też osób prowadzących działalność w formach innych niż wpis do CEIDG — na przykład wspólników spółek jawnych, komandytowych czy jednoosobowych spółek z o.o.
Na jak długo
Z ulgi można korzystać przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności. Po wyczerpaniu tego limitu wraca się do składek od podstawy standardowej i trzeba odczekać, aż w okresie 60 miesięcy znów pojawi się miejsce.
Warto ten licznik prowadzić świadomie — czasem opłaca się wstrzymać z ulgą i wykorzystać ją w latach o niższym dochodzie.
Jak zgłosić
Zgłoszenie polega na wyrejestrowaniu z dotychczasowym kodem tytułu ubezpieczenia i ponownym zgłoszeniu z kodem właściwym dla małego ZUS plus. Termin to koniec stycznia danego roku, jeżeli działalność była prowadzona w poprzednim roku, albo 7 dni od dnia, w którym spełniono warunki — na przykład po zakończeniu okresu preferencyjnych składek.
Przekroczenie terminu oznacza utratę ulgi na cały rok. To najczęstsza przyczyna, dla której przedsiębiorcy z niej nie korzystają, mimo że im przysługuje.
Jak liczy się podstawa
Podstawę wymiaru ustala się na podstawie dochodu z poprzedniego roku: przeciętny miesięczny dochód mnoży się przez współczynnik ogłaszany przez ZUS. Wynik nie może być niższy niż 30% minimalnego wynagrodzenia ani wyższy niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Oznacza to, że nawet przy bardzo niskim dochodzie obowiązuje dolny próg.
O czym pamiętać
Niższe składki to niższa podstawa emerytalna i niższe świadczenia z ubezpieczenia chorobowego — zasiłek chorobowy czy macierzyński policzy się od faktycznej, obniżonej podstawy. Przy planowanym urlopie macierzyńskim albo dłuższej chorobie rachunek może wyjść inaczej, niż się wydaje.
Limity i współczynniki zmieniają się co roku, więc przed zgłoszeniem warto zweryfikować kwoty obowiązujące w danym roku. Jeśli chcesz mieć to policzone i zgłoszone na czas, zobacz zakres naszej obsługi rozliczeń z ZUS lub napisz przez formularz kontaktowy.